Konzil von Chalkedon

Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier.

O93, f. 45ra; V630, f. 91va; W411, f. 30r; B132, f. 23vb; V1341, f. 23rb; E97, f. 262ra

INCIPIT CALCIDONENSIS^¹ SYNODUS SEXCENTORUM TRIGINTA EPISCOPORUM HABITA CONTRA OMNES HERESES^² MAXIME ADVERSUS EUTICEN ET DIOSCORUM VALENTINIANO SEPTIES ET AHINO^³ CONSS. ERA CCCCLXXXVIIII^⁴.

Consulatu^⁵ piissimi^⁶ et amatoris Christi^⁷ Flavii Marciani^⁸ perpetui augusti die Idus Octobris^⁹ synodus facta in Calcido<V630, f. 91vb>nense^¹⁰ civitate, metropoli provinciae Bithiniae, <B132, f. 24ra> ex decreto^¹¹ synodorum^¹² et fidelissimorum verborum^¹³ ^¹⁴ imperatorum Valentini^¹⁵ et Marciani, convenientibus in ecclesia^¹⁶ sanctae ac triumphatricis martyris Euphemiae gloriosissimis principibus, id est magnificentissimo et glorificentissimo magistro militum expraefecto et exconsule patricio Anatholio et magnificentissimo et^¹⁷ gloriosissimo praefecto^¹⁸ sacri praetorii praefecturae^¹⁹ Palladio et^²⁰ magnificentissimo et gloriosissimo praefecto urbis Tatiano et magnificentissimo et gloriosissimo magistro divini^²¹ officii Vincemalo^²² et magnificentissimo et gloriosissimo magistro^²³ Martiale^²⁴ et gloriosissimo et mag<V1341, f. 24ra>nificentissimo comite^²⁵ domesticorum Sporacio^²⁶ et magno comite rerum privatarum^²⁷ Genetholio, appositis etiam ex^²⁸ glorioso senatu^²⁹, id est^³⁰ magni^³¹ ^³² et gloriosi^³³ expraefecto praetorii^³⁴ sexies exconsule^³⁵ ordinario^³⁶ et patricio Florentio et magnifico^³⁷ et glorioso^³⁸ et^³⁹ ^⁴⁰ magistro exconsule ordinario^⁴¹ et patricio^⁴² senatore et magnificentissimo^⁴³ et glorioso et^⁴⁴ magistro exconsule ordinario^⁴⁵ patricio Nomo <E97, f. 262rb> et magnificentissimo^⁴⁶ et gloriosissimo^⁴⁷ expraefecto et consule ordinario^⁴⁸ et patricio Protogeno^⁴⁹ et magnificentissimo^⁵⁰ et gloriosissimo expraefecto Zoilo et magno^⁵¹ et gloriosissimo^⁵² expraefecto urbis Apollonio^⁵³ et magnificentissimo^⁵⁴ expraeposito^⁵⁵ urbis^⁵⁶ Artaxersi^⁵⁷, et^⁵⁸ magnificentissimo et gloriosissimo comite largitorum^⁵⁹ Marcialio^⁶⁰ et magnificentissimo et^⁶¹ gloriosissimo comite^⁶² ^⁶³ domesticorum Spatio^⁶⁴ et magno^⁶⁵ comite rerum privatarum^⁶⁶ Genatolio^⁶⁷ appositis etiam ex^⁶⁸ glorioso senatu^⁶⁹, id est, et magno <W411, f. 30v> et glorioso expraetore^⁷⁰, exconsule et patricio^⁷¹ Florentio magistro^⁷² exconsule et patricio senatore et^⁷³ magno et glorioso^⁷⁴ et^⁷⁵ magistro et exconsule patricio^⁷⁶ Nomo et^⁷⁷ magno et glorioso expraefecto et^⁷⁸ consule patricio Protogenio et magno et glorioso exprafecto^⁷⁹ Gallo^⁸⁰ et magno^⁸¹ et glorioso expraefecto urbis Appollio^⁸² et magno et magistro exproposito Artaxersi^⁸³ concilio^⁸⁴ autem totius orbis secundum divinum praeceptum in Calcidona^⁸⁵ civitate congregato, id est, Paschasio^⁸⁶ et Lucentio episcopis et Bonifacio presbytero, convenientibus^⁸⁷ legatis^⁸⁸ venerabilis^⁸⁹ et sancti^⁹⁰ archiepiscopi^⁹¹ antiquae Romae Leonis^⁹² conveniente^⁹³ et Anatholio^⁹⁴ sancto archiepiscopo^⁹⁵ magnificen<B132, f. 24rb>tissimo Constantinopolitano novae Romae et reliquis^⁹⁶ sanctissimis et reverentissimis sexcentis^⁹⁷ triginta episcopis^⁹⁸ ecce^⁹⁹ advenientibus omnibus^¹⁰⁰ ante cancellos^¹⁰¹ sancti altaris cum magnificentissimo^¹⁰² et eximio^¹⁰³ senatu^¹⁰⁴, adveniente etiam piissimo imperatore Marciano in supradicta sanctissima basilica, praesente etiam zelo divino^¹⁰⁵, calore fidei accensa piissima et fide<V630, f. 92ra>lissima regina augusta^¹⁰⁶ Pulcheria, sanctam synodum allocutus est haec:

Cum primum per electionem in regnum decreto^¹⁰⁷ dei provecti^¹⁰⁸ sumus inter tantas publicas^¹⁰⁹ utilitates nullum^¹¹⁰ magis nos constrinximus^¹¹¹ ad^¹¹² negotium quam rectam et veram fidem Christianorum, quae sancta et veneranda consistit, indubitatam omnibus declarare. Manifestum est enim, quod ex avaritia vel vano^¹¹³ studio hi^¹¹⁴ ^¹¹⁵, qui praecedentibus temporibus diversa habuerunt^¹¹⁶ et docuerunt, populum pro^¹¹⁷ id^¹¹⁸, quod^¹¹⁹ eis expedit^¹²⁰, non prout convenit, neque quod veritas aut doctrina patrum exquirit^¹²¹, multi ad errorem^¹²² seducti sunt. Unde^¹²³ sanctam synodum <E97, f. 262va> scilicet ad istam fieri perfectionem properavimus^¹²⁴ et laborem vobis arbitrati sumus imponere, ut omni errore^¹²⁵ caliginis deterso, secundum quod ipsa divinitas hominibus se fieri manifestam^¹²⁶ voluit et patrum demonstravit doctrinam^¹²⁷, <V1341, f. 23vb> sic fides nostra, quae pura et sancta consistit in omnium ingrediens animas, propriae veritatis effulgeat luce. De cetero audeat nemo de nativitate domini et salvatoris nostri Iesu Christi^¹²⁸ aliud disputare, praeter quod apostolorum^¹²⁹ proemium^¹³⁰ ^¹³¹ trecentorum <O93, f. 45rb> decem et octo sanctorum patrum consonans huic doctrinae tradidisse^¹³² noscitur^¹³³, sicut sanctissimi papae Leonis, qui^¹³⁴ apostolicum gubernat thronum ad sanctae memoriae Flavianum regiae^¹³⁵ urbis Constantinopolitanae quondam episcopum^¹³⁶ testatur^¹³⁷ litterae^¹³⁸. Nos^¹³⁹ enim ad confirmandam fidem non ad ostendendam virtutem et^¹⁴⁰ exemplo imperatoris^¹⁴¹ Constantini adesse synodo excogitavimus^¹⁴², ne in posterum multitudo populi institutionibus pravis^¹⁴³ attracta^¹⁴⁴ inveniatur dissentiens, facile enim simplicitas quorundam commentis^¹⁴⁵ ceu^¹⁴⁶ locuti sumus usque^¹⁴⁷ nunc delusa est, manifeste^¹⁴⁸ ^¹⁴⁹, quoniam <B132, f. 24va> di<W411, f. 31r>versorum pravis doctrinis discordiae et hereses ostensae sunt. Nobis autem omne^¹⁵⁰ studium adhibendum^¹⁵¹ est, ut^¹⁵² populum propter veram sanctamque^¹⁵³ doctrinam idipsum^¹⁵⁴ sentientem uni rectae applicare ecclesiae, et ideo veram fidem catholicam^¹⁵⁵ etiam exponere secundum patrum^¹⁵⁶ doctrinam, concordantibus^¹⁵⁷ animis vestris, vestra properet reverentia^¹⁵⁸, ut, qualiter in Nicena^¹⁵⁹ synodo usque in hoc tempore absciso^¹⁶⁰ errore vera fides est hominibus cognita^¹⁶¹, sic et nunc per hanc sanctam synodum deposita nebula, quae in eis^¹⁶² paucis^¹⁶³ annis, ut superius diximus, ex pravitate et avaritia quorundam visa est exoriri, semper serventur^¹⁶⁴, quae statuta <V630, f. 92rb> sunt^¹⁶⁵. Erit quidem divinae providentiae, quod pie fieri volumus, in saecula hoc conservare^¹⁶⁶ firmissime.

Et post recta^¹⁶⁷ haec verba omnes episcopi clamaverunt: Marciano^¹⁶⁸ novo Constantino multis^¹⁶⁹ annis, regi^¹⁷⁰ si^¹⁷¹ multi anni reginae orthodoxis^¹⁷², multi^¹⁷³ anni Marciani^¹⁷⁴ amatoris^¹⁷⁵ Christi regnum in saecula permaneat^¹⁷⁶, digni^¹⁷⁷ orthodoxi^¹⁷⁸ fide^¹⁷⁹, amatoris^¹⁸⁰ <E97, f. 262vb> Christi, sit a^¹⁸¹ vobis procul invidia. Et post haec^¹⁸² Aetius^¹⁸³, archidiaconus Constantinopolitanae novae^¹⁸⁴ Romae et primicerius notariorum dixit: Nutu supernae gratiae et^¹⁸⁵ zelo divino serenitatis vestrae, piissimi, quibus a deo omnes^¹⁸⁶ regere^¹⁸⁷ concessum^¹⁸⁸ est, imperatores^¹⁸⁹, circa sanctionem vestram congregata haec^¹⁹⁰ sancta et magna totius mundi synodus^¹⁹¹, cum^¹⁹² plurima multorum dierum vacatione^¹⁹³ et divina diligentia omnem quidem in praeterito, quomodo exorta est contra rectam et inviolabilem catholicam nostram fidem verbo veritatis discordiam effugavit, omnem abigendo^¹⁹⁴ innovationem^¹⁹⁵, sicut in scriptis^¹⁹⁶ per singula^¹⁹⁷, quae subsequuntur^¹⁹⁸, acta demonstrant. Terminum vero simplicem statuit divinarum <V1341, f. 24ra> scripturarum virtute munitum et sanctorum ac beatissimorum in ipso^¹⁹⁹ conservant^²⁰⁰ sententiam ad veram quidem^²⁰¹ scientiam sincere legentium et ad longaevam^²⁰² coronam^²⁰³ vestri imperii. Et habeo ipsum prae manibus, et si videtur nutu^²⁰⁴ <B132, f. 24vb> vestrae serenitatis, perlegam^²⁰⁵. Piissimus et fidelissimus imperator indixit^²⁰⁶: Perlege. Aetius^²⁰⁷ archidiaconus perlegit:

Sancta et magna et^²⁰⁸ venerabilis synodus, quae secundum gratiam dei et decreto piissimorum imperatorum Valentiniani et Marciani augustorum congregata est in Calcedonense^²⁰⁹ ^²¹⁰ civitate metropoli provinciae Bithiniae in basilica sanctae ac triumphatricis martyris Euphemiae statuit, quae subter^²¹¹ compraehensa sunt. Dominus et salvator noster Iesus Christus, fidei agnitione proprios confirmans discipulos ait: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis, ut^²¹² ne^²¹³ nulla^²¹⁴ fidei dissensio^²¹⁵ in proximos oriatur, sed^²¹⁶ aequo^²¹⁷ veritatis praedicatio ostendatur. Sed quia non desinit malignus in ipsis pietatis^²¹⁸ seminibus zizania sua inserere et novi^²¹⁹ aliquid^²²⁰ adversus veritatem <W411, f. 31v> semper excogitare, idcirco dominus noster humano generi^²²¹ solite cupiens providere, piissimum hunc^²²² et^²²³ fidelissimum imperatorem erexit ad ze<V630, f. 92va>lum, qui undique sacerdotum pontifices ad se convocavit ut gratia domini nostri^²²⁴ Iesu^²²⁵ Christi cooperante omnem^²²⁶ mendacii^²²⁷ pestilentiam ab ovibus Christi removeat easque veritatis^²²⁸ germinibus^²²⁹ reficiat. Quod et^²³⁰ communi decreto peregimus^²³¹ erroris quidem sectas abicientes et patrum rectam fidem <E97, f. 263ra> renovantes trecentorum^²³² decem et octo symbolum omnibus^²³³ praedicantes, et velut horum domesticos centum quinquaginta patres, qui^²³⁴ Constantinopolim^²³⁵ convenerunt huic piissimo titulo adscripsimus^²³⁶, quoniam^²³⁷ et^²³⁸ ipsi eandem fidem subsignaverunt^²³⁹. Statuimus igitur <O93, f. 45va> ordinem et omnes^²⁴⁰ fidei formulas custodientes^²⁴¹ etiam sanctam synodum Ephesi^²⁴² factam, cuius fuerunt^²⁴³ auctores venerabilis^²⁴⁴ memoriae Caelestinus^²⁴⁵ Romanae^²⁴⁶ urbis et Cyrillus Alexandrinae^²⁴⁷ ecclesiae sacerdotes^²⁴⁸, ut praefulgeat quidem rectae et inculpabilis^²⁴⁹ fidei expositio^²⁵⁰ trecentorum^²⁵¹ decem et octo sanctorum^²⁵², qui in Nicea sub Constantino piae memoriae imperatore convenerunt. Contineatur et centum quinquaginta sanctorum^²⁵³ patrum in urbe Constantinopolitana decretum ad peremptionem quidem sectarum tunc pullulantium^²⁵⁴, confirmationem vero^²⁵⁵ ipsius catholicae atque apostolicae nostrae fidei.

Symbolum trecentorum^²⁵⁶ decem et octo sanctorum patrum, qui^²⁵⁷ in Nicea convenerunt^²⁵⁸.

<V1341, f. 24rb> Credimus in unum deum, patrem omnipotentem, omnium visibilium^²⁵⁹ et invisibilium conditorem et in unum dominum Iesum Christum filium dei de^²⁶⁰ patre natum^²⁶¹, hoc^²⁶² est de substantia patris, unigenitum, deum verum de deo vero, natum, non factum, homousion^²⁶³ patris^²⁶⁴, hoc est eiusdem cum patre^²⁶⁵ substantiae, per quem omnia facta sunt quae in caelo et quae in terra, qui propter nos et propter nostram salutem descendit^²⁶⁶ et incarnatus est, homo factus passus est^²⁶⁷ et resurrexit tertia die et ascendit in caelos, inde venturus est iudicare vivos et mortuos et^²⁶⁸ in spiritum sanctum. Eos autem, qui dicunt: Erat, quando non erat, et antequam nasceretur, non erat, et quia ex nullis exstantibus^²⁶⁹ factus est aut ex alia subsistentia^²⁷⁰ vel substantia, dicunt esse aut convertibilem^²⁷¹ filium dei, anathematizat catholica^²⁷² et apostolica ecclesia.

Credimus in unum deum, patrem omnipotentem, factorem caeli et^²⁷⁵ terrae, visibilium et^²⁷⁶ invisibilium conditorem et in unum dominum Iesum Christum, filium dei unigenitum, ex patre natum ante omnia saecula, deum de deo, lumen de lumine, deum verum de deo vero, natum, non factum, homousion^²⁷⁷ patri^²⁷⁸, hoc <V630, f. 92vb> est eiusdem cum patre substantiae, per quem omnia <E97, f. 263rb> facta sunt^²⁷⁹, quae in caelo sunt^²⁸⁰ et quae in terris, qui propter nos et propter nostram salutem descendit^²⁸¹ et incarnatus est de spiritu sancto <W411, f. 32r> et^²⁸² Maria virgine, homo factus passus est^²⁸³ sub Pontio Pilato, sepultus^²⁸⁴ tertia die resurrexit, ascendit in caelos^²⁸⁵, sedet^²⁸⁶ ad dexteram^²⁸⁷ patris, iterum venturus iudicare^²⁸⁸ vivos et mortuos, cuius regni non erit finis, et in spiritum sanctum, dominum et vivificatorem^²⁸⁹ ex patre procedentem, cum patre et filio adorandum et glorificandum, qui locutus est per prophetas^²⁹⁰, unam catholicam atque^²⁹¹ apostolicam ecclesiam. Confitemur unum baptisma, in remissionem^²⁹² peccatorum. Exspectamus^²⁹³ resurrectionem mortuorum et^²⁹⁴ vitam futuri saeculi^²⁹⁵.

Sufficeret^²⁹⁶ ^²⁹⁷ quidem^²⁹⁸ ad plenissimam pietatis agnitionem et confirmationem cautissimum^²⁹⁹ hoc et salutare divinae^³⁰⁰ gratiae^³⁰¹ symbolum. De patre enim et filio et spiritu sancto doctrinam perfectam edocet et incarnationem dominicam fideliter suscipientibus manifestat. Sed quoniam hi^³⁰², qui praedicationem veritatis destruere^³⁰³ conantur^³⁰⁴, quasdam^³⁰⁵ propriae hereseos novitates^³⁰⁶ parturiunt, quidam enim mysterium pro nobis actum divinae dispensationis audent corrumpere et vocem illam divini^³⁰⁷ partus factam ad virginem denegant, alii temperamentum confusionemque inducentes et unam^³⁰⁸ esse <V1341, f. 24va> naturam carnis et deitatis insensate componentes, passibilem unigeniti divinam naturam tali confusione prodigiose divulgant, idcirco omnem^³⁰⁹ adversus veritatem^³¹⁰ opponendam^³¹¹ ab ipsis machinationem volens excludere sancta et magna universalis synodus hanc^³¹² praedicationem immobilem docens^³¹³, statuit praecipue trecentorum^³¹⁴ decem et octo sanctorum patrum fidem incontaminatam manere. Et propter eos, qui spiritui sancto adversantur, centum quinquaginta patrum paulo posteriore tempore in urbe Constantinopolitana convenientium de substantia spiritus sancti traditam doctrinam corroborat, quam etiam illi omnibus^³¹⁵ insinuaverunt, non quod in praecedentibus^³¹⁶ aliquid deesset adicientes, sed^³¹⁷ de spiritu^³¹⁸ eorundem intellectum^³¹⁹, adversus eos, qui deitatis eius dominationem nituntur demergere^³²⁰ scripturarum testimoniis plenius manifestantes. Propter eos <O93, f. 45vb> sane, qui dispensationis mysterium^³²¹ <E97, f. 263va> temptant corrumpere et purum hominem esse, qui ex sancta^³²² virgine^³²³ Maria natus est^³²⁴, impudenter divulgant^³²⁵, beatissimi quondam^³²⁶ Cyrilli Alexandrinae ecclesiae sacerdotis^³²⁷ synodicas^³²⁸ epistolas tam ad Nestorium quam ad ceteros per orientem congruas^³²⁹ et sibi consentientes suscepit ad confutationem quidem^³³⁰ <V630, f. 93ra> Nestorianae amentiae et^³³¹ ad interpretationem^³³² eorum, qui religioso zelo salutaris symboli cupiunt^³³³ intellectum^³³⁴, quibus et epistolam sancti ac beatissimi primae sedis archiepiscopi Leonis scriptam ad Flavianum sanctae recordationis archiepiscopum ad perimendam <W411, f. 32v> Euticetis malignitatem, quaeque^³³⁵ magni Petri confessioni^³³⁶ concordante^³³⁷ communem^³³⁸ quandam pugnam exsistentem^³³⁹ contra eos, qui non recte glorificant ad confirmationem catholicae religionis^³⁴⁰ evidenter subiunxit. Nam^³⁴¹ eos, qui in duos filios dispensationis dominicae mysterium scindere moliuntur, exsecrati^³⁴² et eos, qui passibilem divinitatem unigeniti filii audent asserere, de concilio sacerdotum repellit, et eis, qui in duabus^³⁴³ naturis Christi permixtionem^³⁴⁴ vel confusionem^³⁴⁵ argumentantur, adversatur^³⁴⁶ ^³⁴⁷, et qui caelestem aut^³⁴⁸ alterius cuiusque substantiam exsistere formam servi, quam^³⁴⁹ ex nobis assumpsit, insaniendo asserunt, procul abicit, et eos, qui duas ante adunationem naturas^³⁵⁰ domini delirant, unam^³⁵¹ vero post adunationem confingunt, anathematizat^³⁵². Consentientes^³⁵³ sanctis patribus unum eundemque^³⁵⁴ filium confiteri dominum nostrum Iesum Christum consona voce pariter edocemus^³⁵⁵, perfectum eundem in deita<V1341, f. 24vb>te^³⁵⁶, deum^³⁵⁷ ^³⁵⁸ et hominem, verum eundem ex anima rationali et corpore, secundum divinitatem unius cum patre naturae, secundum humanitatem eundem unius naturae nobiscum, per omnia similem nobis absque peccato, ante saecula quidem ex patre natum secundum divinitatem, in novissimis vero diebus eundem^³⁵⁹ propter nos et propter nostram salutem^³⁶⁰ hunc unum eundemque Christum filium dominum unigenitum in duas naturas inconfuse, immutabiliter, indivise, inseparabiliter cognoscendum, <E97, f. 263vb> in nullo naturarum differentias propter unitatem perimendas, magis autem salva utriusque naturae proprietate et in una coeunte persona unoque statu concurrente, non in duabus personis partiendum^³⁶¹ vel dividendum^³⁶², sed unum eundemque filium unigenitum deum verbum dominum^³⁶³ Iesum Christum, sicut ab exordio prophetae de^³⁶⁴ eo, et ipse nos erudivit, et pro nobis tradidit symbolum. His^³⁶⁵ itaque cum omni^³⁶⁶ undique subtilitate et diligentia a nobis ordinatis, statuit sancta et universalis synodus aliam fidem^³⁶⁷ nulli licere profiteri^³⁶⁸ aut scribere aut docere^³⁶⁹ aut dicere aliter^³⁷⁰. Qui autem audent exponere aliam fidem aut proferre aut docere aut^³⁷¹ tradere aliud^³⁷² symbolum volentibus converti^³⁷³ ^³⁷⁴ ad^³⁷⁵ scientiam veritatis ex gentilibus, ex Iudaeis vel hereticis quibuscumque, si quidem episcopi aut clerici fuerint, <V630, f. 93rb> alienos esse episcopos ab^³⁷⁶ episcopatu et clericos a clero, si vero monachi vel laici fuerint, anathema fieri^³⁷⁷.

II Quod non oporteat episcopos^³⁸⁰ aut quoslibet^³⁸¹ ex clero per pecunias ordinari.

III Quod non oporteat episcopos^³⁸², clericos^³⁸³ et monachos praedia saecularia vel causas suscipere.

IIII De honore^³⁸⁴ monachis competente, et ut^³⁸⁵ nullus eorum temptet ecclesiastica aut saecularia inquietare negotia, nec alienum servum praeter conscientiam^³⁸⁶ domini^³⁸⁷ eius suscipere.

V Quod <W411, f. 33r> non liceat episcopum vel quemlibet^³⁸⁸ ex clero de alia ad aliam transire^³⁸⁹ civitatem.

VIII De clericis, qui sunt in ptotiis^³⁹³, monasteriis atque martyriis, quae sub potestate episcoporum uniuscuiusque civitatis exsistunt.

VIIII Quod non oporteat clericos praetermisso episcopo ad saecularia iudicia commeare.

<V1341, f. 25ra> X Quod non liceat clericos^³⁹⁴ in duabus ecclesiis ministrare.

<O93, f. 46ra> XI Quod oporteat egenis epistolam tribui, honestiores autem commendaticiis litteris approbare^³⁹⁵.

XII Quod nequaquam in duobus metropolitanis^³⁹⁶ provincia dividatur^³⁹⁷.

XIII Quod non oporteat extraneos clericos sine commendaticiis litteris ministrare.

XIIII Quod non liceat clerico uxorem sectae alterius accipere, nisi forte spondeat^³⁹⁸ se ad veram fidem venire.

<E97, f. 264ra> XV De diaconissis mulieribus^³⁹⁹, quod^⁴⁰⁰ nisi quadragenarias non liceat ordinari^⁴⁰¹.

XVI De monachis vel^⁴⁰² puellis deo dicatis, quod non liceat eis nuptias^⁴⁰³ iungi.

XVII De ecclesiis in parrochiis per XXX annos ab episcopo habitis vel de renovatis urbibus.

XXI De episcoporum aut clericorum accusatoribus, quales debeant suscipi in accusationem^⁴¹².

XXII Quod non liceat clericis post mortem sui episcopi res ad eum pertinentes diripere.

XXIII De clericis^⁴¹³ et monachis^⁴¹⁴ excommunicandis^⁴¹⁵, qui praeter voluntatem sui episcopi ad urbem regiam veniunt.

<V630, f. 93va> XXIIII Quod non liceat monasteria^⁴¹⁶, quae^⁴¹⁷ consecrata sunt, diversoria secularia fieri.

XXVI De oeconomis^⁴²², id est dispensatoribus, singulis^⁴²³ ecclesiis habendis.

II Si^⁴³³ quis episcoporum accepta pecunia ordinationem fecerit et super^⁴³⁴ ^⁴³⁵ pretium deduxerit inpretiabilem gratiam atque ordinaverit per^⁴³⁶ pecunias^⁴³⁷ episcopum sive chorepiscopum^⁴³⁸ seu^⁴³⁹ presbyterum seu^⁴⁴⁰ diaconum aut quaecumque^⁴⁴¹ alium, qui connumeratur^⁴⁴² <V1341, f. 25rb> inter clericos, aut accepta pecunia ordinaverit oeconomum, id^⁴⁴³ est defensorem sive panamonarium, quicumque ergo haec meditaverit <W411, f. 33v> sive convictus fuerit, ipse quidem subeat gradus sui periculum, et qui sic^⁴⁴⁴ ordinatus^⁴⁴⁵ fuerit, nullum habeat fructum ex huiusmodi mercimonio et creatione probrosa^⁴⁴⁶, sed^⁴⁴⁷ sit alienus et dignitatis et sollicitudinis eius, quam per^⁴⁴⁸ pecunias intravit. Sed et ille, qui tam^⁴⁴⁹ turpibus et illicitis intercessor apparuit, siquidem clericus fuerit, de proprio decidat^⁴⁵⁰ gradu, si vero laicus sive monachus fuerit^⁴⁵¹, anathema sit.

III Pervenit^⁴⁵² in sanctam^⁴⁵³ synodum, quia de his^⁴⁵⁴, qui in clero connumerantur, quidam propter turpis^⁴⁵⁵ lucri gratiam^⁴⁵⁶ maiorum^⁴⁵⁷ possessionum^⁴⁵⁸ conductiones <E97, f. 264rb> et causas saeculares suscipiant et seipsos quidem a ministeriis sanctis per desidiam^⁴⁵⁹ separant^⁴⁶⁰, ad domos autem^⁴⁶¹ saecularium concurrant et substantiarum eorum gubernationes avaritiae causa^⁴⁶² suscipiunt^⁴⁶³. Decrevit igitur sancta et magna synodus neminem^⁴⁶⁴ deinceps eorum, hoc est non^⁴⁶⁵ episcopum sive clericum aut monachum, conducere^⁴⁶⁶ possessiones aut misceri^⁴⁶⁷ saecularibus procurationibus^⁴⁶⁸, nisi forte, qui legibus ad minorum aetatum^⁴⁶⁹ tutelas^⁴⁷⁰ sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui ipsius civitatis episcopus^⁴⁷¹ ecclesiasticarum rerum^⁴⁷² commiserit gubernacula vel orphanorum aut viduarum, quae^⁴⁷³ indefensae sunt aut earum personarum, quae^⁴⁷⁴ maxime ecclesiastico^⁴⁷⁵ indigent adminiculo^⁴⁷⁶ propter timorem dei. <V630, f. 93vb> Si quis vero transgressus fuerit statuta, correptioni^⁴⁷⁷ ecclesiasticae subiaceat^⁴⁷⁸.

IIII Qui^⁴⁷⁹ ^⁴⁸⁰ vere et pure solitariam eligunt^⁴⁸¹ vitam, digni sunt convenienti honore. Qui^⁴⁸² tamen quidam monachi^⁴⁸³ habitu utentes indifferenter^⁴⁸⁴ per civitates, necnon^⁴⁸⁵ et monasteria seipsos praesumptione propria^⁴⁸⁶ commendantes^⁴⁸⁷, placuit neminem aut aedificare aut constituere monasteria aut oratorii domum sine conscientia ipsius civitatis episcopi. Eos vero, qui per singulas civitates seu possessiones in monasteriis^⁴⁸⁸ sunt, subiectos^⁴⁸⁹ esse debere^⁴⁹⁰ episcopo^⁴⁹¹ et quieti operam dare atque observare ieiunia et orationes in locis, in quibus semel deo se^⁴⁹² devoverunt^⁴⁹³ <O93, f. 46rb> permanentes, et neque communicare ecclesiasticas^⁴⁹⁴ neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte iubeantur propter urguentes^⁴⁹⁵ necessitates^⁴⁹⁶ ab ipsius civitatis episcopo et neminem servorum suscipi in monasterium, ut^⁴⁹⁷ sit cum eis monachus, nisi cum domini^⁴⁹⁸ proprii conscientia. <V1341, f. 25va> Praetereuntem^⁴⁹⁹ vero haec de<W411, f. 34r>crevimus extra communionem^⁵⁰⁰ esse, ne^⁵⁰¹ nomen domini blasphemetur^⁵⁰². Convenit vero^⁵⁰³ civitatis episcopo curam sollicitudinemque^⁵⁰⁴ necessariam^⁵⁰⁵ monasteriis exhibere.

V Propter^⁵⁰⁶ ^⁵⁰⁷ eos episcopos sive clericos, qui de civitate ad^⁵⁰⁸ civitatem transeunt, placuit definitiones^⁵⁰⁹ <E97, f. 264va> datas a sanctis patribus habere propriam firmitatem.

VI Neminem^⁵¹⁰ absolute ordinari^⁵¹¹ presbyterum vel diaconum nec^⁵¹² quemlibet in ecclesiastica ordinatione constitutum^⁵¹³, nisi manifeste in ecclesia civitatis sive possessionis^⁵¹⁴ aut in martyrio aut in monasterio hi^⁵¹⁵, qui^⁵¹⁶ ordinatur, mereatur ordinationis publicatae vocabulum. Eorum^⁵¹⁷, qui absolute ordinantur^⁵¹⁸, decrevit^⁵¹⁹ sancta synodus vacuam habere manus impositionem et^⁵²⁰ nullum^⁵²¹ tale factum valere^⁵²² ad iniuriam ipsius, qui^⁵²³ eum ordinavit.

VII Eos^⁵²⁴, qui semel in clero taxati fuerint^⁵²⁵ sive in monasteriis deputati^⁵²⁶, decrevimus neque^⁵²⁷ ad militiam neque ad honores saeculares venire. Eos^⁵²⁸ autem, qui hoc ausi fuerint facere et non actum^⁵²⁹ rei poenitere^⁵³⁰ maluerint, ut ad hoc idem revertantur^⁵³¹, quod ante^⁵³² ^⁵³³ obtentu^⁵³⁴ dei proposuerunt^⁵³⁵ sibi, anathematizari^⁵³⁶.

VIII Clerici^⁵³⁷ in ptotiis^⁵³⁸, monasteriis aut martyriis constituti sub potestate sint eius, qui in ea est civitate episcopus, secundum traditionem sanctorum patrum nec per praesumptionem recedant a suo episcopo. Eos vero, qui ausi fuerint rescindere huiusmodi institutionem quocumque modo vel si noluerint subiacere proprio^⁵³⁹ episcopo, si quidem fuerint clerici^⁵⁴⁰, personarum ordinatione^⁵⁴¹ subiaceant condemnationibus canonum^⁵⁴², <V630, f. 94ra> si^⁵⁴³ vero laici^⁵⁴⁴ vel monachi fuerint^⁵⁴⁵, communione^⁵⁴⁶ priventur^⁵⁴⁷.

VIIII Si^⁵⁴⁸ clericus adversus clericum habeat^⁵⁴⁹ negotium, non relinquat suum episcopum et ad saecularia <E97, f. 264vb> iudicia concurrat, sed prius^⁵⁵⁰ negotium agitetur apud episcopum proprium, vel^⁵⁵¹ certe, si fuerit iudicium ipsius episcopi, apud arbitros^⁵⁵² ex utraque parte electos audiatur^⁵⁵³ negotium. Si quis vero contra haec^⁵⁵⁴ fecerit, canonum subiaceat^⁵⁵⁵ correptionibus. Et si clericus adversus suum seu alium episcopum habeat causam, apud audientiam synodi provinciae conquiratur. Si vero contra^⁵⁵⁶ ipsius provinciae^⁵⁵⁷ metropolitanum episcopum episcopus sive clericus habeat controversiam, pergat^⁵⁵⁸ ad ipsius <W411, f. 34v> diocesis primatem^⁵⁵⁹ aut certe ad Constantinopolitanae regiae^⁵⁶⁰ civitatis sedem, ut^⁵⁶¹ eorum ibi proprium negotium exquiratur.

X <V1341, f. 25vb> Non^⁵⁶² licere clericum in ecclesiis duarum civitatum ordinari, sed in ea, in qua ab initio ordinatus est, et cuius expetitio^⁵⁶³ erat ante perfugium, et si propter vanae gloriae desiderium contigerit^⁵⁶⁴, ut post ad ecclesiam maiorem confugerit^⁵⁶⁵, eum^⁵⁶⁶ ^⁵⁶⁷ indubitanter revocari debere ad eam, in qua ab exordio ordinatus est, et ibi tantummodo ministrare. Si^⁵⁶⁸ vero quis iam translatus est ab alia in^⁵⁶⁹ aliam ecclesiam, nihil habeat commune cum priore ecclesia, sive sub^⁵⁷⁰ ecclesia constitutis martyribus^⁵⁷¹ sive in^⁵⁷² ptotiis^⁵⁷³ vel exsynodicis^⁵⁷⁴ aut eorum negotiis. Eos vero^⁵⁷⁵, qui ausi fuerint post ordinationem huius magnae et universalis^⁵⁷⁶ synodi agere, quae prohibita sunt, statuit sancta synodus cadere de proprio gradu.

XI Omnes^⁵⁷⁷ pauperes et indigentes ecclesiasticis^⁵⁷⁸ auxiliis, cum^⁵⁷⁹ proficiscuntur sub^⁵⁸⁰ probatione epistolii^⁵⁸¹ sive pacificis^⁵⁸², quae^⁵⁸³ dicuntur ecclesiasticae^⁵⁸⁴, tantummodo commendari^⁵⁸⁵ statuimus et non commendaticiis epistolis, quia commendaticiis^⁵⁸⁶, quas dicimus, epistolas eos tantum accipere convenit, qui in opere^⁵⁸⁷ non^⁵⁸⁸ sunt clariores^⁵⁸⁹, ut eis tantummodo praebeantur.

XII Pervenit^⁵⁹⁰ ad nos eo^⁵⁹¹, quod quidam praeter ecclesiasticos^⁵⁹² ordines affectantes^⁵⁹³ potentiam per pragmaticam^⁵⁹⁴ formam unam provinciam in duas dividant ita^⁵⁹⁵ ex hoc inveniuntur^⁵⁹⁶ duo^⁵⁹⁷ metropolitani episcopi in eadem una^⁵⁹⁸ esse provincia. <O93, f. 46va> Statuit igitur sancta synodus deinceps nihil tale attemptari a quolibet episcopo, eos vero, qui^⁵⁹⁹ aliquid tale temptaverint^⁶⁰⁰, cadere de proprio gradu. Si quae vero antea^⁶⁰¹ civitates per pragmaticum imperialem metropolitani nominis^⁶⁰² honore decoratae <V630, f. 94rb> sunt, nomine <E97, f. 265ra> solo fruantur, et qui ecclesiam eius regit episcopus, privilegio metropolitano episcopo iure proprio reservato.

XIII Extraneum^⁶⁰³ clericum et lectorem^⁶⁰⁴ extra suam civitatem sine commendaticiis^⁶⁰⁵ litteris proprii episcopi nusquam penitus liceat ministrare.

XIIII Quia^⁶⁰⁶ in quibusdam provinciis conceditur psalmistis et lectoribus uxores accipere, statuit sancta synodus prorsus non licere cuiquam^⁶⁰⁷ ex his alterius sectae accipere uxorem. Si^⁶⁰⁸ quis vero praevenit et habet iam de tali^⁶⁰⁹ connubio filios, si forte <W411, f. 35r> praevenerit^⁶¹⁰ eos iam apud hereticos baptizari^⁶¹¹, debet^⁶¹² eos offerre sanctae^⁶¹³ ecclesiae^⁶¹⁴ catholicae, ut ibi communicent. Qui vero adhuc^⁶¹⁵ baptizati non sunt, omnimodo non posse eos in heretica ecclesia baptizari, nec matrimonio iungi heretico, Iudaeo vel pagano, nisi forte spoponderit^⁶¹⁶ se venire ad orthodoxam fidem, dum <V1341, f. 26ra> coniungitur personae^⁶¹⁷ orthodoxae. Si quis vero hanc definitionem^⁶¹⁸ sanctae synodi praeterierit, regularum condemnationibus subiaceat.

XV Diaconissam^⁶¹⁹ non debere ante quadraginta annos ordinari^⁶²⁰ et hoc^⁶²¹ cum diligenti probatione. Si vero susceperit^⁶²² ordinationem et quantocumque tempore observaverit^⁶²³ ministerium^⁶²⁴ et postea se nuptiis^⁶²⁵ tradiderit iniuriam faciens dei gratiae, haec anathema sit cum eo, qui in illius nuptiis^⁶²⁶ convenerit.

XVI Si^⁶²⁷ qua virgo se^⁶²⁸ dedicaverit deo, similiter^⁶²⁹ monachus, non licere eis iungi^⁶³⁰ nuptiis. Si vero inventi fuerint^⁶³¹ hoc facientes, maneant excommunicati. Statuimus vero posse in eis facere humanitatem, si ita probaverit loci episcopus.

XVII Per^⁶³² singulas ecclesias rusticanas, parrochias sive^⁶³³ possessiones^⁶³⁴ manere^⁶³⁵ immobiles apud eos, qui eas retinent^⁶³⁶ episcopos^⁶³⁷ et maxime, qui eas sine violentia iam per^⁶³⁸ triginta annos tenentes gubernaverunt. Si vero intra triginta annos^⁶³⁹ facta fuerit aut fiat^⁶⁴⁰ de^⁶⁴¹ his altercatio^⁶⁴², licere^⁶⁴³ eis, qui se dixerint laesos, propter eas^⁶⁴⁴ movere apud synodum provinciae certamen. Si quis vero putaverit se a proprio metropolitano gravari, apud primatem^⁶⁴⁵ dioceseos^⁶⁴⁶ aut^⁶⁴⁷ apud Constantinopolitanae civitatis sedem agat iudicium, sicut dictum est. Si^⁶⁴⁸ vero quaelibet^⁶⁴⁹ civitas per auctoritatem imperialem renovata est aut si renovetur^⁶⁵⁰ <E97, f. 265rb> in posterum civilibus^⁶⁵¹ et publicis ordina<V630, f. 94va>tionibus, etiam ecclesiarum parrochitanarum^⁶⁵² sequatur^⁶⁵³ ordinatio.

XVIII Coniurationum^⁶⁵⁴ et conspirationum crimen, quod apud Graecos dicitur fratrea^⁶⁵⁵, publicis etiam legibus certum est penitus inhiberi, hoc multo magis in sancta dei ecclesia, ne fiat, convenit abdicari^⁶⁵⁶. Si qui^⁶⁵⁷ vero clerici seu monachi inventi fuerint coniurantes aut fratrias vel factiones^⁶⁵⁸ componentes aliquas suis episcopis aut aliis clericis, omnimodo cadant de proprio gradu.

XVIIII Pervenit^⁶⁵⁹ ad^⁶⁶⁰ nostras aures, quod in provinciis constituta episcoporum <W411, f. 35v> concilia minime celebrentur^⁶⁶¹. Ex^⁶⁶² hoc probatur, quod multae, quae correctione^⁶⁶³ opus habeant, ecclesiasticae res neglegantur. Statuit igitur haec sancta synodus secundum patrum regulas bis in anno in unum convenire per singulas provincias episcopos, ubi singula, quae emerserint^⁶⁶⁴, corrigantur^⁶⁶⁵. Qui vero noluerint convenire episcopi constituti in suis civitatibus, et hoc maxime cum sui corporis sanitate consistentes etiam hominibus aliis <V1341, f. 26rb> urguentibus et inexcusabilibus negotiis liberi sunt^⁶⁶⁶, licere eos fraternae caritatis admonitionibus corripi.

XX Clericos^⁶⁶⁷ in singulis^⁶⁶⁸ ecclesiis constitutos, sicut iam definivimus^⁶⁶⁹, non^⁶⁷⁰ licere in alterius civitatis ecclesiis ordinari, sed acquiescere in ea, in qua ab initio^⁶⁷¹ ministrare^⁶⁷² meruerunt, exceptis illis, qui proprias civitates perdiderunt et ex necessitate ad^⁶⁷³ alias ecclesias migraverunt^⁶⁷⁴. Si vero quicumque episcopus post <O93, f. 46vb> definitionem^⁶⁷⁵ istam ad alium episcopum pertinentem clericum susceperit^⁶⁷⁶, placuit sanctae synodo et^⁶⁷⁷ hunc, qui suscepit, et eum, qui susceptus est, tamdiu excommunicatos^⁶⁷⁸ manere, quamdiu ipse clericus ad propriam revertatur ecclesiam.

XXII Non^⁶⁸⁷ licere clericis post mortem sui episcopi rapere pertinentes ad eum res, sicuti^⁶⁸⁸ iam praecedentibus regulis statutum^⁶⁸⁹ habetur^⁶⁹⁰. Si vero haec fecerint, periclitari^⁶⁹¹ se noverint a^⁶⁹² proprio gradu.

<E97, f. 265va> XXIII Pervenit^⁶⁹³ ad^⁶⁹⁴ aures sanctae^⁶⁹⁵ synodi, quia clerici quidam et monachi nihil sibi habentes iniunctum a proprio episcopo, interdum vero etiam illi, qui ab eo fuerant^⁶⁹⁶ excommunicati, veniant^⁶⁹⁷ ad^⁶⁹⁸ regiam civitatem Constantinopolitanam et^⁶⁹⁹ multis temporibus in ea consistentes perturbationes <V630, f. 94vb> tranquillitati^⁷⁰⁰ ecclesiasticae ferant et diversorum domos corrumpant. Statuit^⁷⁰¹ sancta synodus hos quidem primum commonere per defensorem Constantinopolitanae sanctae ecclesiae, ut exeant <W411, f. 36r> de regia civitate. Si autem in eodem proposito improbe^⁷⁰² perduraverint, etiam invitos eos ipse^⁷⁰³ expellat defensor, ut ad sua loca perveniant.

XXV Quoniam^⁷¹⁷ quidam metropolitanorum, sicut ad nos perlatum est^⁷¹⁸, neglegunt creditum^⁷¹⁹ sibi gregem, et differunt^⁷²⁰ ordinationes facere^⁷²¹ episcoporum, placuit sanctae synodo intra tres menses fieri ordinationes episcoporum, nisi forte inexcusabilis^⁷²² necessitas coegerit ordinationis^⁷²³ tempus amplius propagari. Si autem quis episcoporum^⁷²⁴ haec non observaverit, <V1341, f. 26va> ipsum debere ecclesiasticae condemnationi^⁷²⁵ subiacere. Reditus^⁷²⁶ vero eiusdem viduatae ecclesiae integros reservari apud^⁷²⁷ oeconomum^⁷²⁸ eiusdem ecclesiae placuit^⁷²⁹.

XXVI Quia^⁷³⁰ ^⁷³¹ in quibusdam ecclesiis, sicut^⁷³² ad nos pervenit, sine oeconomo^⁷³³ episcopi res ecclesiasticas tractant, placuit omnes ecclesias episcopos habentes habere et oeconomos de proprio clero, qui gubernent ecclesiae res cum arbitrio sui episcopi, ut non sine testimonio sit gubernatio ipsarum rerum ecclesiasticarum et ex hoc deveniat^⁷³⁴ dispergi eiusdem ecclesiae res et^⁷³⁵ sacerdotali dignitati obtrectatio^⁷³⁶ generetur. Si vero quis haec non observaverit, divinis subiaceat regulis.

XXVII Eos^⁷³⁷, qui sibi rapiunt uxores, vel eos, qui eis^⁷³⁸ <E97, f. 265vb> auxilium praestiterint, statuit^⁷³⁹ sancta synodus, siquidem clerici fuerint, cadere de proprio gradu, si vero laici fuerint^⁷⁴⁰, anathema^⁷⁴¹ esse.

Paschasius episcopus civitatis Lautanae^⁷⁴⁴, vicem agens beatissimi episcopi Leonis, definiens subscripsit. Lucensius^⁷⁴⁵ episcopus civitatis Ausculitanae^⁷⁴⁶, idem vicem agens sanctissimi^⁷⁴⁷ episcopi Leonis definiens subscripsit. Bonifacius presbyter urbis Romae vicem agens apostolicae sedis^⁷⁴⁸ definiens subscripsit. <V630. f. 95ra> Astonius^⁷⁴⁹ episcopus Constantinopolitanae civitatis novae Romae definiens subscripsit. Maximus^⁷⁵⁰ episcopus Antiochenus definiens subscripsit. Iuvenculus^⁷⁵¹ episcopus Hierosolymitanus definiens subscripsit. Quintilius^⁷⁵² episcopus Cappadociae Caesariensis definiens subscripsit. <W411, f. 35v> Calasindus^⁷⁵³ episcopus Heracliae Macedoniensis^⁷⁵⁴ vicem agens sanctissimi viri^⁷⁵⁵ ^⁷⁵⁶ Anastasii^⁷⁵⁷ civitatis^⁷⁵⁸ Thessalonicensis^⁷⁵⁹ definiens subscripsit. Stephanus^⁷⁶⁰ episcopus Ephesinus^⁷⁶¹ definiens subscripsit. <O93, f. 47ra> Lucianus episcopus Bizensis^⁷⁶² vicem agens sanctissimi episcopi Quiriaci^⁷⁶³ Heracliae^⁷⁶⁴ Thraciensis, definiens subscripsit. Eusebius episcopus Galaciae Anquirensis definiens subscripsit. Diogenes^⁷⁶⁵ episcopus Quizensis^⁷⁶⁶ definiens subscripsit. Petrus episcopus Coritensis definiens subscripsit. Florus episcopus Sardinensis^⁷⁶⁷ definiens^⁷⁶⁸ subscripsit. Eunomius episcopus Nicomedensis^⁷⁶⁹ definiens subscripsit. Anastasius^⁷⁷⁰ episcopus Nicensis definiens subscripsit. Eleutherius^⁷⁷¹ episcopus Calcidonensis definiens subscripsit. Idem omnes episcopi DCXXX definientes^⁷⁷² subscripserunt.

<V1341, f. 26vb> Postquam recitata est, piissimus imperator ad sanctum concilium dixit: Dicat^⁷⁷³ sanctum concilium, si ex consensu omnium episcoporum definitio, quae nunc lecta est, prolata sit. Omnes reverentissimi episcopi responderunt^⁷⁷⁴: Omnes sic^⁷⁷⁵ credimus, una fides^⁷⁷⁶, una sententia, omnino idem faciamus^⁷⁷⁷, omnes consentientes subscripsimus, omnes orthodoxi sumus, haec fides patrum, haec fides apostolorum, haec recte credentium, haec est fides, quae orbem terrarum salvat^⁷⁷⁸. Marciano, novo Constantino, novo Paulo, novo David, <E97, f. 266ra> imperator^⁷⁷⁹, piissimae dominae augustae^⁷⁸⁰, vita eius^⁷⁸¹. Et post has voces piissimus et fidelissimus imperator ad sanctum^⁷⁸² synodum dixit: Veneranda catholica fides a^⁷⁸³ sancta et universali^⁷⁸⁴ synodo secundum patrum expositionem^⁷⁸⁵ manifesta^⁷⁸⁶ est. Et si laborem^⁷⁸⁷ vestrae reverentiae et convicium^⁷⁸⁸ fecimus, maximas gratias agimus omnipotenti deo^⁷⁸⁹, salvatori nostro^⁷⁹⁰, quia multorum errantium circa fidem amputata discordia in unam eandemque fidem omnes nunc convenimus^⁷⁹¹ sperantes celebrem^⁷⁹² vestris precibus et meliorem super omnes nos^⁷⁹³ partem a deo donari^⁷⁹⁴. Sancta synodus iterum exclamavit: Haec digna vestri imperii, haec^⁷⁹⁵ ^⁷⁹⁶ propria vestri imperii, haec correctio vestri imperii, digna^⁷⁹⁷ Christo, digna^⁷⁹⁸ imperii fidei^⁷⁹⁹, propterea pacificatur orbis terrae. Et post has voces piissimus et fidelis<V630, f. 95rb>simus imperator ad sanctam^⁸⁰⁰ synodum dixit: Venerandam catholicam fidem sanctae^⁸⁰¹ universali^⁸⁰² synodo^⁸⁰³ secundum patrum expositionem manifestam^⁸⁰⁴ iuxta legem et convenientem esse vestra tranquillitas probet, omnem in posterum contentionis occasionem^⁸⁰⁵ circa suam fidem amputari. Si quis igitur^⁸⁰⁶ idiota vel militaris^⁸⁰⁷ seu clericus publice^⁸⁰⁸ turbam congregans sub obtentu dispositionis tumultum fecerit, siquidem idiota, praescriptus^⁸⁰⁹ expellatur a regia urbe, militaris^⁸¹⁰ vero seu clericus gradus sui periculum sustinebit^⁸¹¹ <W411, f. 37r> et aliis poenis subiacebit^⁸¹².

INCIPIT EDICTUM^⁸¹³ IMPERATORIS^⁸¹⁴ IN CONFIRMATIONE^⁸¹⁵ CONCILII CALCIDONENSIS.

Imperatores Valentinus^⁸¹⁶ Marcianus^⁸¹⁷ augusti^⁸¹⁸ universis populis. Tandem aliquando, quod summis votis atque studiis optabamus venit^⁸¹⁹, remota est^⁸²⁰ de orthodoxa^⁸²¹ christianorum lege contentio^⁸²², tandem remedia culpabilis erroris inventa sunt et discors populorum sententia in unum consensum concordiamque convenit. Ab^⁸²³ universis enim provinciis religiosissimi^⁸²⁴ sacerdotes Calcedona venerunt iuxta nostra praecepta, et quid observari in religione^⁸²⁵ <V1341, f. 27ra> debeat perspicua^⁸²⁶ definitione^⁸²⁷ docuerunt. Discessit igitur iam profana contentio^⁸²⁸, nam vere impius atque sacrilegus est, qui post tot^⁸²⁹ sacerdotum sententiam^⁸³⁰ opinioni <E97, f. 266rb> suae^⁸³¹ ^⁸³² aliquid tractandum reliquit. Extremae quippe dementiae^⁸³³ est in medio et perspicuo^⁸³⁴ die commenticium lumen inquirere. Quisquis enim post veritatem repertam aliquid ulterius discutit, mendacium quaerit. Nemo itaque^⁸³⁵ vel clericus vel^⁸³⁶ militans et alterius cuiuslibet condicionis de fide christiana publice^⁸³⁷ terminata^⁸³⁸ coadunatis^⁸³⁹ et audientibus tractare conetur^⁸⁴⁰ in posterum, ex hoc tumultus et perfidiae occasionem^⁸⁴¹ requirens. Nam iniuriam facit iudicio religiosissimae^⁸⁴² synodi, si quis semel iudicata^⁸⁴³ ^⁸⁴⁴ recte disposita^⁸⁴⁵ revolvere et publice dispu<O93, f. 47rb>tare contendit, cum^⁸⁴⁶ ea, quae nunc de christiana fide statuta sunt, iuxta apostolicas expositiones^⁸⁴⁷ et instituta sanctorum patrum CCCXVIII et centum quinquaginta definita esse noscantur^⁸⁴⁸. Nam in contemptoribus^⁸⁴⁹ huius legis poenam^⁸⁵⁰ non deerit, quia non solum contra^⁸⁵¹ fidem bene compositam veniunt, sed etiam Iudaei et pagani et^⁸⁵² huiuscemodi certamina^⁸⁵³ profanant veneranda mysteria. Igitur si clericus erit, <V630, f. 95va> qui publice tractare de religione^⁸⁵⁴ ausus fuerit, a consortio clericorum removebitur, si vero militia^⁸⁵⁵ praeditus^⁸⁵⁶ sit, cingulo exspoliabitur^⁸⁵⁷, ceteri etiam huius criminis rei de hac sanctissima urbe pellantur^⁸⁵⁸ pro vigore iudiciario^⁸⁵⁹, etiam competentibus suppliciis subiugandi^⁸⁶⁰. Constat enim^⁸⁶¹ hereticae insaniae exordia fomitemque^⁸⁶² nutriri, dum publice quidam disputant atque contendunt. Universa^⁸⁶³ ergo, quae a sancto^⁸⁶⁴ synodo Calcedone^⁸⁶⁵ constituta sunt, custodiri^⁸⁶⁶ debebunt, nihil postea dubitaturi^⁸⁶⁷. Hoc itaque nostrae^⁸⁶⁸ commoniti^⁸⁶⁹ sinceritatis^⁸⁷⁰ edicto^⁸⁷¹ obsistente profanis vocibus ulterius desinite^⁸⁷² de divinis^⁸⁷³ disputare, quod nefas est, quia non solum divino iudicio peccatum hoc, prout credimus^⁸⁷⁴, punietur, verum etiam legum et iudicum^⁸⁷⁵ auctoritate coercebitur. EXPLICIT. PROPOSITA IIII^⁸⁷⁶ KL. FEBRUARIAS CONSTANTINOPOLIM^⁸⁷⁷ CESPATRICIO^⁸⁷⁸ CONSULE.

<W411, f. 37v> <V1341, f. 27rb> INCIPIT^⁸⁷⁹ SACRUM^⁸⁸⁰ VALENTINI^⁸⁸¹ ET MARCIANI AUGUSTORUM POST CONCILIUM CALCIDONENSE EDICTUM^⁸⁸² IN AFFIRMATIONE^⁸⁸³ EIUSDEM <E97, f. 266va> CONCILII ET DAMNATIONE^⁸⁸⁴ HERETICORUM^⁸⁸⁵.

<B132, f. 48va> IMPERATORES^⁸⁸⁶ VALENTINIANUS^⁸⁸⁷ ET MARTIANUS AUGUSTI^⁸⁸⁸ PALLADIO PRAEFECTO PRAETORII.

Divinae semper potentiae referendae atque agendae sunt gratiae, quia^⁸⁸⁹ auctores heresisque^⁸⁹⁰ occulta nec latere concedit nec durare impunita permittit. Quorum unum malorum legendi^⁸⁹¹ habet plurimam facultatem, alterum praecavendi ceteris praestat^⁸⁹² exemplum. Curae igitur esse divinitati^⁸⁹³ hominum actus et maxime reverentia^⁸⁹⁴ religionis^⁸⁹⁵, proxime in confirmanda catholica fide evidenter^⁸⁹⁶ apparuit, cum^⁸⁹⁷ Euticen^⁸⁹⁸, sceleratorum dogmatum sectatorem, neglegere, quod^⁸⁹⁹ diu latuerat, sinit^⁹⁰⁰, nec patefacto scelere passa est poenam sceleris evitare. Sententiis itaque divinis humanisque damnatus synodicum decretum, ut merebatur, excepit, reus divinitati, cui faciebat iniuriam, reus hominibus, quos decipere conabatur. Proxime etenim innumerabiles^⁹⁰¹ ex toto pene^⁹⁰² orbe beatissimi episcopi Calcedone congregati improba^⁹⁰³ praedicti Euticetis una cum synodo eius causa habita expulere commenta, sicuti sanctorum definita maiorum, quae vel apud Niceam a trecen<V630, f. 95vb>tis decem et octo constituta sunt vel in hac postea alma urbe a^⁹⁰⁴ centum quinquaginta sunt^⁹⁰⁵ episcopis^⁹⁰⁶ declarata vel apud Ephesum, cum Nestorii est^⁹⁰⁷ error exclusus, praesidentibus Caelestino Romanae urbis et Cyrillo Alexandrinae^⁹⁰⁸ civitatis episcopis^⁹⁰⁹. Ea igitur, quae sunt iuxta pristinam disciplinam a venerabili synodo Calcedonense^⁹¹⁰ definita illa fide, qua deum colimus, per omnia servanda censuimus atque censemus, quia valde consequens est viginti^⁹¹¹ sacerdotum pura mente deum colentium definita, quae pro orthodoxorum fide sacrosancta secundum patrum regulas praecesserunt^⁹¹², una cum veneratione conservare. Quoniam principalis providentiae est omne^⁹¹³ malum inter initia opprimere et serpentem morbum legum^⁹¹⁴ medicina^⁹¹⁵ resecare, hac^⁹¹⁶ lege decernimus eos, qui Euticetis errore <E97, f. 266vb> decipiuntur ad exemplum Appollinariorum, <V1341, f. 27va> quos Eutices secutus est, quos venerabiles patrum regulae, id est ecclesiastici^⁹¹⁷ canones et dei^⁹¹⁸ forum principum sacratissimas^⁹¹⁹ ^⁹²⁰ sanctiones condemnant, nullum episcopum, nullum presbyterum, nullos^⁹²¹ creare vel appellare clericos, ipsumque Euticen nomine presbyteri, quod^⁹²² indigne^⁹²³ utens^⁹²⁴ exspoliatus^⁹²⁵ est, in totum carere. Si quis tamen <O93, f. 47va> contra definita nostra episcopos, presbyteros <W411, f. 38r> ceterosque^⁹²⁶ clericos ausi fuerint ex^⁹²⁷ his creare, tam factos^⁹²⁸ quam facientes vel praesumentes sibi^⁹²⁹ cleri<B132, f. 48vb>corum, bonorum amissione periculo^⁹³⁰ subiacere exilii^⁹³¹ perpetui praecipimus^⁹³² congregandi autem^⁹³³ monachos aut aedificandi monasteria nullum^⁹³⁴ eorum^⁹³⁵ iubemus habendi licentiam, loca, in qua forte ausi convenire aliquando temptaverint confiscari, si tamen domino^⁹³⁶ loci sciente convenerint. Quod si ignorante^⁹³⁷ auctore convenerint^⁹³⁸ conductores^⁹³⁹ loci fustibus caesos deportatione^⁹⁴⁰ subire censemus, ipsos praeterea nihil ex testamento cuiusquam capere, nihil eis, qui eiusdem erroris sint^⁹⁴¹, relinquere^⁹⁴² per^⁹⁴³ testamenta, ad nullam eos patimur spirare^⁹⁴⁴ militiam, nisi forte ad cohortalinam vel limitaneam. Si quis etiam extra praedictam^⁹⁴⁵ militiam inventi fuerint militare, vel quia ignorabatur^⁹⁴⁶ eius in religione^⁹⁴⁷ perversitas, vel quia post adeptum^⁹⁴⁸ cingulum ad hunc^⁹⁴⁹ devenit errorem^⁹⁵⁰, solutus^⁹⁵¹ militia^⁹⁵² infidelitatis suae fructum hunc habeat, ut optimorum et palatii communione privetur, nec alibi quam^⁹⁵³ in quo^⁹⁵⁴ natus est vico vel civitate versetur. Quod si quis eorum in hac^⁹⁵⁵ alma urbe, quod credi nefas est, geniti sunt, tam^⁹⁵⁶ de hac civitate venerabili quam sacratissimo comitatu et omni excludantur metro<V630, f. 96ra>politana civitate. Et haec quidem generaliter^⁹⁵⁷ circa omnes constituimus, qui^⁹⁵⁸ hac clade pollutionis^⁹⁵⁹ polluti sunt vel polluuntur^⁹⁶⁰. Eos^⁹⁶¹ autem, qui ante hoc^⁹⁶² clerici orthodoxorum fidei et monachi quidem, qui^⁹⁶³ Eutices habitavere diversorium, quod^⁹⁶⁴ neque monasterium dicendum est eo^⁹⁶⁵, quod^⁹⁶⁶ religionis habuit inimicos, qui^⁹⁶⁷ adhuc usque in tantam insaniam^⁹⁶⁸ recesserunt^⁹⁶⁹, ut^⁹⁷⁰ relicto venerabilis religionis^⁹⁷¹ cultu^⁹⁷² et synodico decreto, quod totius pene orbis Calcedonico^⁹⁷³ adunati^⁹⁷⁴ definivere sacerdotes, infaustam Euticetis <E97, f. 267ra> secuti^⁹⁷⁵ sunt assertionem, qui^⁹⁷⁶ vera^⁹⁷⁷ luce deserta tenebras eligendas^⁹⁷⁸ esse crediderunt, omnibus poenis, quae^⁹⁷⁹ vel^⁹⁸⁰ praecedentibus^⁹⁸¹ legibus adversus hereticos definita^⁹⁸² sunt, iubemus teneri, immo extra Romanum expelli solum, sicut praecedentes^⁹⁸³ religiosissimae^⁹⁸⁴ constitutiones de Manichaeis^⁹⁸⁵ constituere, ne^⁹⁸⁶ eorum venenatis^⁹⁸⁷ fraudibus sceleratisque commentis innocentum <V1341, f. 27vb> vel infirmorum animi decipiantur^⁹⁸⁸. Comperimus praeterea quaedam eos^⁹⁸⁹ in contumeliam religionis^⁹⁹⁰ et^⁹⁹¹ invidiam venerabilis synodicae^⁹⁹² definitionis fuisse mentitos, conscriptisque libris et chartarum^⁹⁹³ tomis plura finxisse^⁹⁹⁴, quae^⁹⁹⁵ eorum insaniam adversus veram fidem aperte <B132, f. 49ra> signarent, atque ideo praecipimus ubicumque huiusmodi scriptura reperta fuerit, ignibus concremari^⁹⁹⁶, eos vero, qui vel scripserint^⁹⁹⁷ vel aliis legenda tradiderint docendi^⁹⁹⁸ <W411, f. 38v> studio vel discendi^⁹⁹⁹ censemus deportatione^¹⁰⁰⁰ puniri. Delenda est enim haec infausta heresis^¹⁰⁰¹, sicut^¹⁰⁰² pridem edictis^¹⁰⁰³ serenitatis^¹⁰⁰⁴ nostrae continetur. Omnibus^¹⁰⁰⁵ adimimus^¹⁰⁰⁶ facultatem, quia ultimo supplicio coercebuntur^¹⁰⁰⁷, qui illicita docere temptaverint^¹⁰⁰⁸, eos vero^¹⁰⁰⁹, qui sequendi studio audierint sic^¹⁰¹⁰ scelerata discernentem denarum librarum auri multatione compescimus. Ita enim materia subtrahetur^¹⁰¹¹ erroris, si peccatorum^¹⁰¹² et doctor defuerit et auditor, Palladi^¹⁰¹³ parens carissime atque amantissime^¹⁰¹⁴. Illustris itaque^¹⁰¹⁵ et magnifica auctoritas tuae^¹⁰¹⁶ dilectis^¹⁰¹⁷ praepositis omnibus faciant^¹⁰¹⁸ nota, quae iussimus, ut^¹⁰¹⁹ cognoscentibus moderatoribus^¹⁰²⁰ provinciarum eorumque officiis, defensoribus etiam civitatum. Quod sanctam^¹⁰²¹ veramque fidem sancto proposito custodiendam^¹⁰²² esse censemus, quam^¹⁰²³, si neglexerint aut permiserint temerari, denarum librarum auri multatione percussi^¹⁰²⁴ ^¹⁰²⁵, ut religionis^¹⁰²⁶ legumque proditores etiam de aestimatione laborabunt. Data XV^¹⁰²⁷ Kal. Aug^¹⁰²⁸. Constantinopoli Aspirato^¹⁰²⁹ et qui fuerit nuntiatus cons^¹⁰³⁰.

INCIPIT ALIA MARTIANI AUGUSTI ADVERSUS SUPRA MEMO<V630, f. 96vb>RATOS HERETICOS.

Licet^¹⁰³² sacratissimam^¹⁰³³ ^¹⁰³⁴ constitutionem mansuetudinis <E97, f. 267rb> meae cautum ac definitum sit^¹⁰³⁵, quia^¹⁰³⁶ in eos^¹⁰³⁷ severitas^¹⁰³⁸ exercenda sit, qui Euticetis vel Apollinaris^¹⁰³⁹ hereticam perversitatem secuti^¹⁰⁴⁰ a religione^¹⁰⁴¹ et fide catholica deviarunt, Alexandrinae tamen urbis cives atque habitatores <O93, f. 47vb> tantis Apollonaris^¹⁰⁴² infecti sunt^¹⁰⁴³ venenis, ut necessarium fuerit ea, quae ante^¹⁰⁴⁴ sanximus^¹⁰⁴⁵, repetita etiam nunc lege^¹⁰⁴⁶ decernere. Oportet enim, ut numerosa severitas sit^¹⁰⁴⁷ sanctionum, ubi est licentia crebra culparum. Custodiendae^¹⁰⁴⁸ praeterea orthodoxae fidei cura tanto^¹⁰⁴⁹ a^¹⁰⁵⁰ serenitate mea^¹⁰⁵¹ adhiberi impensior debet, quanto res humanas divina^¹⁰⁵² <V1341, f. 28ra> praecedunt^¹⁰⁵³. Quicumque ergo vel in hac sacra urbe vel in Alexandrina^¹⁰⁵⁴ civitate vel in omni Aegyptiaca diocesi^¹⁰⁵⁵ <B132, f. 49rb> et^¹⁰⁵⁶ diversis aliis provinciis Euticetis profanam perversitatem secuntur et ita non credunt, ut^¹⁰⁵⁷ CCCXVIII^¹⁰⁵⁸ sancti patres tradiderunt catholicam fidem in Nicea civitate fundantes^¹⁰⁵⁹, vel^¹⁰⁶⁰ ita ut centum quinquaginta alii venerabiles episcopi, qui in hac alma urbe Constantinopolitana^¹⁰⁶¹ postea convenerunt, sicut Athanasius et Theophilus^¹⁰⁶² et Cyrillus^¹⁰⁶³ sanctae recordationis episcopi Alexandrinae civitatis credebant^¹⁰⁶⁴, quos^¹⁰⁶⁵ etiam Ephesiana^¹⁰⁶⁶ synodus, cui beatae memoriae Cyrillus^¹⁰⁶⁷ praefuit, in qua Nestorii error^¹⁰⁶⁸ expulsus est, universos^¹⁰⁶⁹ secuta est, quos^¹⁰⁷⁰ et nuper venerabilis^¹⁰⁷¹ Calcedone synodus est secuta, prioribus conciliis^¹⁰⁷² sacerdotum ex omni prorsus^¹⁰⁷³ ^¹⁰⁷⁴ parte consentientibus^¹⁰⁷⁵, nihilque adimens^¹⁰⁷⁶ a sacrosancto^¹⁰⁷⁷ symbolo neque^¹⁰⁷⁸ adiciens, sed Euticetis^¹⁰⁷⁹ dogma<W411, f. 39r>ta funesta condemnans, sciant^¹⁰⁸⁰ se esse hereticos. Apollinaris^¹⁰⁸¹ enim facinorosissimam^¹⁰⁸² ^¹⁰⁸³ sectam Eutices^¹⁰⁸⁴ et Dioscorus^¹⁰⁸⁵ mente sacrilega sunt^¹⁰⁸⁶ consecuti^¹⁰⁸⁷. Ideoque hi^¹⁰⁸⁸ omnes, qui Apollinaris^¹⁰⁸⁹ vel^¹⁰⁹⁰ Euticetis perversitatem sequuntur, illis poenis, quas^¹⁰⁹¹ divorum^¹⁰⁹² retro principum constitutionibus contra Apollinaristas^¹⁰⁹³ <E97, f. 267va> vel serenitatis nostrae postmodum sanctio contra Euticianistas vel^¹⁰⁹⁴ hac ipsa^¹⁰⁹⁵ augustissima^¹⁰⁹⁶ lege contra eosdem decreta sunt, noverint se esse plectendos. Idcirco Apollinaristas^¹⁰⁹⁷, hoc est Euticianistas^¹⁰⁹⁸, quibus, etsi est in appellatione diversitas, est tamen in heresis pravitate coniunctio et dispar quidem nomen, sed idem <V630, f. 96va> sacrilegium sive in hac alma urbe diversisque provinciis vel in Alexandrina civitate sive intra Aegyptiacam^¹⁰⁹⁹ diocesim sunt^¹¹⁰⁰, neque ita credunt, sicut^¹¹⁰¹ praedicti venerabiles patres^¹¹⁰² credebant, neque viro^¹¹⁰³ reverentissimo Alexandrinae urbis antistiti^¹¹⁰⁴ Proterio^¹¹⁰⁵ fidem orthodoxam tenenti communicant, secundum sacratissimas^¹¹⁰⁶ divorum retro principum constitutiones, quae de Apollinaristis^¹¹⁰⁷ promulgatae sunt, non habeant potestatem faciendi testamentum nec condendae ultimae voluntatis, neque id acquirant, quod^¹¹⁰⁸ ipsis ex testamento cuiusquam fuerit derelictum, nihil etiam ex donatione aliqua consequantur^¹¹⁰⁹, sed si quid ipsis^¹¹¹⁰ vel libera<B132, f. 49va>litate^¹¹¹¹ acciderit^¹¹¹² aut viventis vel morientis fuerit voluntate collatum, id protinus fisco nostro addicatur, ipsi^¹¹¹³ vero in nullos aliquid ex facultatibus suis donationis titulo et iure transfundant. Episcopos vero^¹¹¹⁴ vel presbyteros aliosque clericos illis creare et ha<V1341, f. 28rb>bere non liceat, scientes^¹¹¹⁵ tam his^¹¹¹⁶ Euticianistis^¹¹¹⁷ vel Apollinaristis^¹¹¹⁸, qui ausi fuerint cuiquam episcopi vel presbyteri^¹¹¹⁹ vel clerici nomen imponere, quam his^¹¹²⁰, qui conati fuerint impositum nomen saccrdotale retinere, poenam se exilii cum facultatum suarum amissione subituros. Eos vero, qui^¹¹²¹ de hac^¹¹²² catholica Roma^¹¹²³ ecclesiarum clerici vel orthodoxae fidei monachi fuerant derelicto^¹¹²⁴ vero orthodoxo et omnipotentis dei cultu^¹¹²⁵, Apollinaris^¹¹²⁶ vel Euticetis heresim et^¹¹²⁷ dogmata^¹¹²⁸ abominanda sectati^¹¹²⁹ sunt vel post haec sectabuntur^¹¹³⁰, omnibus poenis, quae vel prioribus legibus adversus hereticos constitutae sunt, iubemus teneri et extra^¹¹³¹ ipsum quoque Romani imperii solum pelli, sicut de Manichaeis praecedentium legum instituta^¹¹³² sanxerunt. Universi praeterea Apollinaristae^¹¹³³ vel Euticianistae non ecclesias, non^¹¹³⁴ monasteria sibi construant^¹¹³⁵ neque^¹¹³⁶ sinaxis^¹¹³⁷ et con<E97, f. 267vb>venticula tam^¹¹³⁸ diurna quam^¹¹³⁹ nocturna^¹¹⁴⁰ contra<O93, f. 48ra>hant, neque^¹¹⁴¹ ad domum neque ad possessionem cuiusquam neque ad^¹¹⁴² monasterium vel ad quemcumque per^¹¹⁴³ alterius locum operatores^¹¹⁴⁴ sectae^¹¹⁴⁵ <W411, f. 39v> funestissimae congregentur^¹¹⁴⁶. Quod si fecerint, et hoc factum fuisse domino volente constiterit^¹¹⁴⁷, postremo^¹¹⁴⁸ in examinatione iudicis approbatum^¹¹⁴⁹ domus vel possessio, in qua convenerint, fisco sine dilatione societur, monasterium vero eius civitatis orthodoxae ecclesiae, in cuius territorio est, iubemus addici^¹¹⁵⁰. Si vero ignorante domino sciente^¹¹⁵¹ vero, qui dispensationis^¹¹⁵² ^¹¹⁵³ domus exigit vel conductore <V630, f. 96vb> vel procuratore^¹¹⁵⁴ vel auctore^¹¹⁵⁵ praedii parasinaxis haec conventicula interdicta convenerint, conductor vel procurator^¹¹⁵⁶ sive auctor^¹¹⁵⁷ vel quicumque in domum vel possessionem vel monasterium receperint^¹¹⁵⁸ ac passi^¹¹⁵⁹ fuerint eo^¹¹⁶⁰ illicita^¹¹⁶¹ parasinaxis^¹¹⁶² conventusque celebrari, si vilis^¹¹⁶³ et abiectae^¹¹⁶⁴ condicionis sunt, fustibus publice et in poenam suam et in aliorum exerceantur exemplum. Si honestae vero personae sunt, decem libras^¹¹⁶⁵ auri multati^¹¹⁶⁶ nominis fisco nostro cogantur^¹¹⁶⁷ inferre. <B132, f. 49vb> Nullum praeterea Apollinaristam^¹¹⁶⁸ vel Euticianistam ad aliquam iubemus aspirare militiam, nisi ad cohortalinam vel limitaneam^¹¹⁶⁹. Si^¹¹⁷⁰ quis vero extra cohortalinam vel limitaneam^¹¹⁷¹ inventi fuerint militare, soluto cingulo^¹¹⁷² honestorum omnium^¹¹⁷³ et palatii^¹¹⁷⁴ communione privetur, nec in aliquam^¹¹⁷⁵ in ea, in qua nati sunt civitate vel vico ac regione versentur. Si quis^¹¹⁷⁶ vero in hac alma urbe nati sunt, tam^¹¹⁷⁷ sacratissimo comitatu quam omni^¹¹⁷⁸ per provinciam metropolitana^¹¹⁷⁹ civitate pellentur^¹¹⁸⁰. Nulli insuper Euticianistae^¹¹⁸¹ vel <V1341, f. 28va> Apollinaristae^¹¹⁸² publice vel privatim advocandi^¹¹⁸³ coetus et^¹¹⁸⁴ circulos contrahendi^¹¹⁸⁵ et^¹¹⁸⁶ errore heretico disputandi aut perversitatem facinorosi dogmatis asserendi tribuatur facultas. Nulli etiam contra venerabilem Chalcedonensem synodum liceat aliquid vel dictare vel scribere vel legere atque emittere. Nemo huiusmodi habere libros et sacrilegas scripturas^¹¹⁸⁷ audeant^¹¹⁸⁸ monumenta^¹¹⁸⁹ servare. Quod si qui^¹¹⁹⁰ in his criminibus fuerint inventi, perpetua deportatione damnentur. Eos vero, qui discendi^¹¹⁹¹ studio audierint de infausta heresi disputantes, <E97, f. 268ra> decem librarum auri, quae^¹¹⁹² fisco nostro inferendae sunt, iubemus subire dispendium. Omnes vero huiuscemodi chartae ac libri, qui funestum Euticetis^¹¹⁹³ hoc est Apollinaris^¹¹⁹⁴ fuerint dogma complexi, incendio concrementur^¹¹⁹⁵, ut facinorosa^¹¹⁹⁶ semper perversitatis^¹¹⁹⁷ vestigia ipsa flammis ambusta^¹¹⁹⁸ depereant. Aequum^¹¹⁹⁹ namque est, ut immanissima^¹²⁰⁰ sacrilegia par^¹²⁰¹ poenae magnitudo percellat^¹²⁰², parens^¹²⁰³ carissime. Illustris igitur et magnifica auctoritas tua, quae hac^¹²⁰⁴ sacratissima constitutione decrevimus in hac alma urbe diversisque provinciis ac praecipua^¹²⁰⁵ in Alexandrina civitate et per universam Aegyptiacam diocesim edictis ex more propositis, ad omnium notitiam faciat pervenire, ut cuncta, <W411, f. 40r> quae statuimus in eos^¹²⁰⁶, qui rei fuerint depraehensi^¹²⁰⁷, severitas protinus exerceatur^¹²⁰⁸, scientibus moderatoribus provinciarum eorumque apparitoribus^¹²⁰⁹, qui legis <V630, f. 97ra> huius, quae^¹²¹⁰ religiosissima^¹²¹¹ sanctione custodienda decrevimus, aut neglexerit^¹²¹² aut aliqua permiserit^¹²¹³ temeritate violari, denarum <B132, f. 50ra> librarum auri multatus^¹²¹⁴ fisco^¹²¹⁵ cogantur^¹²¹⁶ inferre, insuper etiam existimationis suae periculum sustinebunt. Ea quoque, quae^¹²¹⁷ de paganis per omne^¹²¹⁸ Romanum imperium aequaliter valitura perennitatis nostrae elegimus^¹²¹⁹, instantissime in eos exerceantur, quos constiterit profanos^¹²²⁰ ritus ac simulacrorum impios cultus et interdicta sibi sacrilegia celebrare. Data sub die Kal. Aug^¹²²¹. Constantinopoli^¹²²² divo^¹²²³ Valentiniano^¹²²⁴ VIII et Antemio^¹²²⁵ viris^¹²²⁶ consulibus^¹²²⁷.

<O93, f. 48rb> Graeca^¹²²⁸ elementa^¹²²⁹ litterarum numeros^¹²³⁰ etiam exprimere nullus, qui vel tenuiter^¹²³¹ Graeci sermonis notitiam habet, ignorat. Ne^¹²³² igitur in faciendis epistolis canonicis, quas^¹²³³ mos latinus^¹²³⁴ formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere^¹²³⁵ praesumeretur^¹²³⁶, hoc a patribus CCCXVIII Nicea^¹²³⁷ congregatis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis^¹²³⁸ seu supputationis^¹²³⁹ habeant rationem, id est, <E97, f. 268rb> ut^¹²⁴⁰ assumantur in supputationem^¹²⁴¹ prima Graeca elementa^¹²⁴², patris et filii et spiritus sancti, hoc est Π^¹²⁴³, Y, A: quae^¹²⁴⁴ elementa^¹²⁴⁵ octogenarium^¹²⁴⁶ et quadringentesimum^¹²⁴⁷ et primum significant numerum. Petri quoque apostoli prima littera, id est Π^¹²⁴⁸, qui numerus octogenarium^¹²⁴⁹ significat^¹²⁵⁰, eius quoque, qui scripsit epistolam^¹²⁵¹, prima littera, cui^¹²⁵² scribitur secunda littera^¹²⁵³, accipientis tertia littera, civitatis quoque, de qua scribitur, quarta^¹²⁵⁴ et indictionis quaecumque^¹²⁵⁵ est temporis, idem^¹²⁵⁶ ^¹²⁵⁷, qui fuerit numerus assumatur atque ita his omnibus Graecis litteris, quae, ut diximus, numeros^¹²⁵⁸ exprimunt in unum ductis^¹²⁵⁹, unam quaecumque collecta fuerit^¹²⁶⁰ summam epistola^¹²⁶¹ teneat, hanc, qui suscipit, omni^¹²⁶² cum^¹²⁶³ cautela requirat expresse^¹²⁶⁴ ^¹²⁶⁵, addat praeterea separatim^¹²⁶⁶ in epistola etiam^¹²⁶⁷ nonagenarium et nonum^¹²⁶⁸ numerum qui secundum Graeca elementa significat^¹²⁶⁹ valete^¹²⁷⁰ ^¹²⁷¹ in domino.

O93, f. 48rb; V630, f. 97ra; W411, f. 40r; B132, f. 50ra; V1341, f. 28va; E97, f. 268rb

1 CALCIDONENSIS SYNODUS] SINODUS CALCIDONENSIS W411

2 HERESES] HERESES ET V630; W411; B132; V1341; E97

3 ABINO W411

4 CCCCLXXXVIIII] CCCCLXXXVIIII PROLOGUS E97

5 Consulatum W411

6 PIISSIMI korr. aus PIISSIME V630

7 Christi] christi imperatoris W411

8 martini W411

9 octubris W411

10 calcidonensi E97

11 decretotriis O93; discretoriis W411; decreto] decreto trium E97

12 synodorum korr. aus synodum V630

13 verborum fehlt W411

14 verborum imperatorum] imperatorum verborum B132

15 valentiniani E97

16 ecclesiae V630

17 ac W411

18 pręfecto korr. aus profecto V630

19 praefectore W411

20 et magnificentissimo et gloriosissimo praefecto urbis Tatiano et fehlt W411; et magnificentissimo et gloriosissimo praefecto urbis Tatiano et korr. aus et E97

21 divino W411

22 vincomalonis W411; vincemalo korr. aus vicemalo B132

23 magistro] cum largitate W411

24 marciali V630; B132; V1341; E97; martialio W411

25 cum W411

26 sparatio W411

27 privatorum W411

28 et W411; B132

29 senatui W411

30 est] est et W411; B132; est et korr. aus est V1341

31 magnificentissimo V630; B132; V1341

32 magni et gloriosi expraefecto] magnis et gloriosis expraefectis E97

33 gloriosissimo V630

34 praetorii sexies] et W411

35 exconsulibus V630; B132; E97

36 ordinario fehlt W411

37 magnificentissimo E97

38 gloriosissimo E97

39 et magistro fehlt V630; W411; V1341

40 et magistro fehlt W411

41 ordinario fehlt W411

42 patricio senatore et magnificentissimo et glorioso et magistro exconsule ordinario fehlt B132; E97

43 magno W411

44 et fehlt V630

45 ordinario fehlt W411

46 magno W411

47 glorioso W411

48 ordinario et fehlt W411

49 protogenio V630; W411; B132; V1341; E97

50 magne W411

51 magne W411

52 gloriosissimo korr. aus gloriosossimo O93; glorioso V630; E97

53 apollinio W411

54 magno W411

55 exproposito korr. aus exprosito W411

56 urbis fehlt V630; W411; B132; V1341; E97

57 artareri O93; artaxsesi W411

58 et magnificentissimo et gloriosissimo comite largitorum Marcialio fehlt E97

59 largitate W411; largam B132

60 matialio W411

61 et gloriosissimo fehlt V630; W411; B132; V1341; E97

62 comiti B132

63 comite domesticorum] condomesticorum W411

64 sparatio W411; sporatio E97

65 magna O93; V630; W411; B132; V1341

66 privatorum O93; W411; B132

67 genetholio W411

68 et W411

69 senatui W411

70 expraetore] et W411

71 patricio Florentio magistro exconsule et patricio] patricio Florentio magno exconsule et patricio korr. aus patricio E97

72 magnos W411; magno E97

73 et magno et glorioso et magistro et exconsule patricio Nomo fehlt W411

74 gloriose V630

75 et magistro et exconsule] exconsule et magistro korr. aus et magistro exconsule E97

76 patricio korr. aus patricco V630

77 et magno et glorioso expraefecto et consule patricio Protogenio fehlt V1341

78 et consule] magistro E97

79 exprafecto Gallo et magno et glorioso expraefecto korr. aus expraefecto E97

80 gallio V630; zailo W411

81 magne W411

82 appollio korr. aus appillio W411; apollonio B132

83 artasersi korr. aus artasesi O93; Artaxersi] artaxsesi Convenerunt etiam nostro W411; artexesi B132

84 consilio B132

85 calcedonia V630; B132; calcedona korr. aus calcedonia V1341

86 paschario V630; B132; V1341; E97; pascario W411

87 continentibus W411

88 locum W411

89 venerabili W411

90 sanctae W411

91 archeepiscopi W411

92 leonis conveniente korr. aus leonis O93

93 conveniente fehlt W411

94 Anatholio sancto] sancto anatholio V630

95 archeepiscopo W411

96 reliquiis W411

97 sexcenti B132

98 episcopis] episcopis allocutio E97

99 ecce advenientibus] consedentibus W411

100 hominibus W411

101 cancello W411

102 magnificentissimis W411

103 eximii W411

104 senatus W411

105 divino] divino et E97

106 agusta O93; B132; V1341

107 decreto] de secreto V630; B132; V1341

108 profecti W411

109 publica W411

110 nullum] nullum sic W411

111 constriximus B132

112 et W411

113 vana W411

114 hii W411; ii E97

115 hi qui korr. aus hi V1341

116 sapuerunt korr. aus habuerunt V630

117 am Rande vel prout eis placuit V630

118 eo E97

119 quod] quod ex B132

120 expediit V630; W411; B132; V1341

121 exquirit korr. aus exquirat V630; exquirat W411; B132; V1341

122 errorem seducti] errores educti W411

123 Unde korr. aus De O93; Unde] Ut de W411

124 properamus V630; properabimus W411

125 errore caliginis deterso] erroris caligine detersa W411

126 manifesta W411; B132

127 doctrina V630; W411; B132; V1341; E97

128 christi korr. aus christo B132

129 apostolicum V630; B132; V1341; E97

130 am Rande vel pręceptum V630; praemium V1341

131 proemium] prenimium W411

132 tradidisse fehlt W411

133 noscuntur W411

134 quia W411

135 regię korr. aus regis V1341

136 episcopi W411

137 testantur korr. aus testatur V630; testantur W411; B132

138 litterae] littere Remotis igitur et amputatis litibus parrociniis et cessantibus avaritiis omnis veritas manifestetur W411

139 Non W411

140 et fehlt O93; V630; W411; B132; V1341; E97

141 imperatoris Constantini] imperatori Constantino W411

142 excogitavimus] excogitavimus sed W411

143 pravis attracta fehlt W411

144 attractata E97

145 cummentis W411

146 ceu fehlt W411

147 que W411

148 manifestum W411

149 manifeste quoniam] quoniam manifeste V630; B132; E97; Quam manifeste V1341

150 hominem W411

151 habendum W411

152 ut korr. aus et W411

153 sanctam W411

154 ipsum W411

155 catholicam] catholicam quam W411; catholicamque V630; B132; V1341; E97

156 patrum doctrinam] doctrinam patrum W411

157 concordantibus] concordantibus Igitur W411

158 reverentia korr. aus reverentiam V630

159 niceni W411; nicea E97

160 abciso B132

161 cogitans W411

162 eis] eis per B132

163 pacis W411

164 serventur korr. aus servetur E97

165 sint W411

166 conservare korr. aus consentire V1341

167 regis V630; V1341; E97; regię W411; regna B132

168 Martianono W411

169 multis annis] multi anni V630; B132; V1341; E97; multos annos W411

170 regi si] regis W411

171 si fehlt V630; B132; V1341; E97

172 orthodoxorum W411

173 multi anni] multis annis W411

174 Marciani fehlt W411

175 amatore W411

176 permanet W411

177 digni korr. aus dign W411

178 ortodoxi korr. aus ortodixi V630

179 fidei V630; W411; B132; V1341; E97

180 amatoris korr. aus amatores O93; amatores W411; E97

181 a fehlt W411

182 haec] hae W411; haec voces V1341

183 Aetius] et diutius W411; atius E97

184 vero W411

185 et fehlt V630; W411; B132; V1341; E97

186 omnes fehlt E97

187 regi V630; V1341; regenerare W411; rege B132

188 consensum W411

189 imperatoris W411

190 haec sancta] sanctę haec W411

191 synodus] sinodo (am Rande vel dus) si V630; synodus si korr. aus synodu si V1341; synodi si B132

192 sicut E97

193 vocatione W411; E97

194 ambigendo B132; E97

195 invocationem W411; B132

196 scripturis V630

197 saecula V630

198 subsequntur E97

199 ipsum W411

200 conservat V630; B132; V1341; E97; conservans W411

201 quidem scientiam sincere legentium et ad] magnitudinem qui sincera requirent W411

202 longaevam] Longeva autem W411

203 corona O93; W411; B132

204 nutui korr. aus nutu V630; notitiae korr. aus noti W411

205 prelegam W411

206 dixit W411

207 Aetius] et idem W411; et iussus B132; Et ius V1341

208 et fehlt W411

209 calcedonensem O93; calcidonensi E97

210 Calcedonense civitate metropoli] calcidonensem civitatem metropolim W411

211 subterque W411

212 ut fehlt W411

213 ne fehlt V630; V1341; E97

214 ulla W411

215 discensio W411

216 sed] sed ex V630; B132; V1341; E97

217 interlinear equaliter O93; aequo] ex quo W411

218 pietatibus B132

219 movi W411

220 quidam W411

221 generi korr. aus generis V1341

222 hunc fehlt W411

223 ac W411

224 nostri fehlt W411

225 Iesu Christi fehlt V630

226 hominem W411

227 mendacii fehlt W411

228 ritatis W411

229 graminibus E97

230 et interlinear vel ex V630

231 peregrinas korr. aus peregrinus V630; peregrinus B132

232 trecentorum fehlt W411

233 hominibus W411

234 qui Constantinopolim convenerunt fehlt W411

235 constantinopoli E97

236 consentientes W411

237 quam V1341; quoniam fehlt W411

238 etiam W411

239 consignaverunt korr. aus cogsignaverunt W411

240 homines W411

241 custodientes] custodientes et nos W411

242 Ephesum B132

243 fuerint W411

244 venerabilis korr. aus venerabiles V630; venerabiles O93; W411; B132; V1341

245 caelestinum W411

246 romę E97

247 alexandrinae korr. aus alexandrina V630

248 sacerdotis W411

249 inculpabiles W411

250 exposito W411

251 tricentorum W411

252 sanctorum] ac beatissimorum W411

253 Mit sanctorum bricht B132 zunächst ab und setzt mit dem zweiten der drei in der Hispana Gallica überlieferten Kaisergesetze zum Konzil von Chalkedon wieder ein.

254 pullulantium korr. aus pullantium V630

255 vero fehlt W411

256 tricentorum W411

257 que W411

258 convenerunt] convenerunt professio niceni synodi E97

259 visibilium et invisibilium korr. aus visibilium V630

260 a W411

261 hoc est de substantia patris unigenitum] unigenitum hoc est de substantia patris W411; E97

262 hoc est de substantia patris, unigenitum] unigenitum hoc est de substantia patris V630; V1341; E97

263 omousion korr. aus omosion V630; homousion korr. aus homosion W411

264 patri W411

265 patre] patre cum W411

266 discendit W411

267 est fehlt W411

268 et fehlt W411

269 existentibus E97

270 subsistentia korr. aus existentia O93

271 convestibilem V1341

272 catholicę W411

273 idipsum korr. aus ipsum W411

274 symbolum fehlt W411; symbolum professio huius synodi E97

275 ac W411

276 et invisibilium korr. aus et invisibilium et invisibilium V630

277 omousion korr. aus omosion V630; homosion W411

278 patris E97

279 sunt fehlt W411; V1341

280 sunt fehlt V1341

281 discendit W411

282 ex W411

283 et W411

284 sepultus] sepultus est V630

285 cellos W411

286 sedit korr. aus sedet O93; sedit W411

287 dexteram] dexteram dei W411

288 iudicare] iudicare et V630

289 vivificantem V630

290 prophetas korr. aus prophetas in W411

291 atque korr. aus et O93

292 remissionem] remissionem omnium V630; remissione W411

293 exspectamus korr. aus exspectavimus V630

294 et fehlt W411

295 saeculi] saeculi Amen W411

296 am Rande Hoc totum tamquam toletanum concilium E97

297 Sufficerat W411; Suffecerat E97

298 quidam O93; W411; quidem korr. aus quidam V1341

299 cautissimum korr. aus caustissimum W411

300 divina O93

301 gratiae fehlt W411

302 hii W411; ii E97

303 distruere V1341

304 conantur korr. aus conatur O93; nituntur W411

305 quosdam W411

306 novitate W411

307 divine W411

308 una W411

309 hominem W411

310 veritatum O93

311 opponendam korr. aus opponandam V1341; opponendum W411

312 hanc] hanc quam korr. aus hanc W411

313 docens korr. aus dicens W411

314 tricentorum W411

315 hominibus W411

316 precidentibus W411

317 se W411

318 spiritu] spiritu sancto V1341

319 intellectu W411

320 interlinear vel demerc V630

321 ministerium W411

322 sancta virgine korr. aus sancta E97

323 virgine Maria korr. aus Maria virgine V1341

324 et W411

325 devulgant W411

326 quodam W411

327 sacerdotis orr. aus sacerdotes V1341

328 synodicas] sinodi quas W411

329 congruam V630

330 quidam W411

331 et ad fehlt W411

332 interpretationem] interpretationem vero W411

333 capiunt E97

334 intectum W411

335 quamque E97

336 confessioni korr. aus confessione V630; confessione O93 am Rande confessioni; V1341

337 concordante korr. aus recordante O93; concordantem V630; E97

338 communem quandam pugnam] et E97

339 am Rande consistentem O93; consistentem V630; sustinentem korr. aus sistentem V1341

340 relegionis W411

341 Nam] Nam et W411; V1341

342 execrat korr. aus execrati V630; execratum W411; execratur E97

343 duabus naturis] duas naturas W411

[Home]
[Überblick]
Handschriftenverzeichnis

Handschriftenbeschreibungen
[Text]
[Übersetzungen]
[Capitula Angilramni]
[Collectio Danieliana]
[Lizenz]
[Kontakt]
[Links]
[Impressum]
[Inhalt]

[Home] [Überblick] Handschriftenverzeichnis

Handschriftenbeschreibungen [Text] [Übersetzungen] [Capitula Angilramni] [Collectio Danieliana] [Lizenz] [Kontakt] [Links] [Impressum] [Inhalt]

[Home]
[Überblick]
Handschriftenverzeichnis

Handschriftenbeschreibungen
[Text]
[Übersetzungen]
[Capitula Angilramni]
[Collectio Danieliana]
[Lizenz]
[Kontakt]
[Links]
[Impressum]
[Inhalt]